توسعه پایدار در بخش بالادستی صنعت نفت و استخراج صیانتی از منابع هیدروکربنی، نیازمند راهکارهای کارآمد جهت پایش و جمعآوری پسابهای روغنی در سایتهای استخراج است. شرکت مارین پروژه با تکیه بر دانش فنی و توان تولیدی خود، پکیج اختصاصی و سیار جمعآوری لایههای نفتی را متشکل از اسکیمر سفرهماهی (ویر اسکیمر) و پمپ دیزلی خودمکش پرتابل طراحی، تولید و با موفقیت به شرکت بهرهبرداری نفت و گاز سپهر پاسارگاد تحویل داد.
زمینه عملیاتی و چالش پروژه
شرکت بهرهبرداری نفت و گاز سپهر پاسارگاد (وابسته به هلدینگ گسترش انرژی پاسارگاد / PEDC) بهعنوان بازوی عملیاتی در بخش بالادستی، مدیریت و توسعه سایتها و میادین نفتی را بر عهده دارد. در فرایند حفاری، تفکیک اولیه، فرآورش و آزمایش چاهها، تشکیل لایههای هیدروکربنی بر سطح آب در کانالهای هدایت، پیتهای پساب (Evaporation/Waste Pits) و حوضچههای روباز امری متداول است.
چالشهای اصلی این مناطق عملیاتی عبارت بودند از:
- موقعیت دورافتاده تاسیسات: عدم دسترسی آسان به شبکه برق پایدار جهت راهاندازی پمپهای الکتریکی صنعتی.
- محدودیت دسترسی ناوگان سنگین: هزینه بالای استقرار مداوم و دشواری تردد ماشینآلات مکنده سنگین (وکیوملوری) در مسیرهای ناهموار خاکی اطراف حوضچهها.
- نیاز به مانور سریع و مستقل: لزوم بهرهگیری از سیستمی پرتابل و خودکفا که بتوان آن را به سرعت توسط خودروهای عملیاتی سبک میان پدها و حوضچههای مختلف جابهجا نمود.

معماری و مشخصات مهندسی پکیج تحویلی
مارین پروژه برای پاسخگویی به این الزامات، سیستمی مستقل و چندمنظوره طراحی و پیادهسازی نمود:
۱. اسکیمر سرریز سفرهماهی (Manta Ray Weir Skimmer):
هد مکش این مجموعه از نوع اسکیمر سفرهماهی است که به دلیل طراحی هیدرودینامیکی مسطح و بالههای شناور، کمترین آبخور ممکن را داراست. این اسکیمر لایه نازک تا ضخیم هیدروکربن را از روی سطح آب به صورت سرریز (Weir) جمعآوری کرده و مانع از مکش آب اضافی میشود.
۲. پمپ دیزلی خودمکش قابل حمل (Portable Diesel Self-Priming Pump):
پیشرانه این مجموعه یک پمپ دیزلی صنعتی خودمکش پرقدرت است که استقلال عملیاتی ۱۰۰ درصدی از شبکه برق را فراهم میسازد. این پمپ قادر به ایجاد وکیوم پایدار جهت مکش مایعات ویسکوز و ذرات معلق بوده و نیاز به پر کردن مکرر خط لوله مکش (Priming) را برطرف میکند.
۳. شاسی چرخدار گالوانیزه و غلاف اختصاصی نگهداری:
تمام اجزای پمپ روی یک شاسی تریلر چرخدار با آبکاری گالوانیزه گرم مقاوم در برابر خوردگی نصب شدهاند. در بخش جلوی شاسی، یک غلاف مهندسیشده تعبیه شده است تا هد اسکیمر سفرهماهی حین ترابری درون آن فیکس شود و بدون نیاز به جداسازی قطعات یا اشغال فضای بار اضافی، کل پکیج به صورت یکپارچه و آمادهبهکار جابهجا گردد.
۴. سیستم شلنگها و اتصالات سریع (Quick Couplings):
شلنگهای مکش و تخلیه خرطومی صنعتی مقاوم در برابر مشتقات نفتی و سایش فیزیکی، مجهز به اتصالات کملاک (Camlock) استاندارد، اتصال سریع هد اسکیمر به ورودی پمپ و خروجی به تانکر ذخیره را در کمترین زمان ممکن میسازد.

تستهای میدانی و صحهگذاری عملکرد در سایت عملیاتی
این تجهیز پس از استقرار در منطقه عملیاتی تحت نظارت مهندسان شرکت سپهر پاسارگاد و کارشناسان فنی مارین پروژه مورد آزمایشهای جامع قرار گرفت:
- تست مکش و تخلیه در کانالهای بتنی پساب: بررسی دبی مکش، رفتار خودمکش پمپ و تست جریان در حوضچههای بتنی تأسیسات.
- تست شناوری و پاکسازی لکه در پیتهای روباز نفت: استقرار اسکیمر سفرهماهی در حوضچه خاکی ذخیره پساب، تثبیت تعادل شناور و انتقال مستقیم نفت خام جمعآوریشده به تانکر بدون مکش گلولای بستر.
- آموزش اپراتوری: آشنایی پرسنل بهرهبرداری با فرآیند آمادهسازی، آببندی اتصالات و سرویسهای نگهداری پیشگیرانه موتور دیزل.

تعهد مارین پروژه به صنایع بالادستی نفت و گاز
طراحی این پکیج نمونهای روشن از رویکرد مهندسی شرکت مارین پروژه در تطبیق تجهیزات استاندارد مقابله با آلودگی با شرایط سخت میادین خشکی و مناطق دورافتاده است. تجمیع هد مکش با پمپ دیزلی بر روی شاسی استاندارد، پاسخی سریع و کارآمد به مدیریت زیستمحیطی پسابهای هیدروکربنی در میادین نفت و گاز کشور به شمار میرود.
اگر مجموعههای بالادستی، پالایشگاهی یا پایگاههای صنعتی شما به سامانههای تخصصی بازیافت نفت، اسکیمرهای صنعتی، پمپهای خودمکش ضدانفجار و تجهیزات پیشرفته مقابله با آلودگی نفتی نیاز دارند، تیم مهندسی مارین پروژه آماده طراحی و ساخت راهکارهای سفارشی متناسب با نیاز عملیاتی شماست.
